خود ادامه داده و اصرار ورزيدند و هم چنان آيات خداى را تكذيب كردند و هيچ نگاهى به اين نباتات كه از زمين رويانديم ، نباتاتى كه جفتهايى كريمند نيفكندند . بنا بر اين ، رؤيت در اين جمله متضمن معناى نظر و تفكر است ، و به همين جهت با حرف « الى » متعدى شده ، ( چون اگر همان معناى لغوى خود ، يعنى ديدن را مىداشت ديگر اين حرف را لازم نداشت ، يك بار مىگوييم فلان چيز را ديدم ، بار ديگر مىگوييم به فلان چيز نظر كردم ، در اولى حرف با را به كار نمىبريم ، و در دومى مىبريم ) . و مراد از « زوج كريم » - بطورى كه گفته‌اند - به معناى زوج نيكو است ، آن نباتاتى است كه خداى سبحان نر و ماده شان خلق كرده . بعضى « 1 » از مفسرين گفته‌اند : مراد از آن ، همه موجودات روييدنى است ، چه نبات و چه حيوان ، و چه انسان ، به دليل اينكه در جاى ديگر در خصوص انسان فرموده : « وَاللَّه أَنْبَتَكُمْ مِنَ الأَرْضِ نَباتاً » « 2 » . * ( « إِنَّ فِي ذلِكَ لآيَةً وَما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ » ) * كلمه « ذلك » اشاره است به داستان روياندن هر جفتى كريم ، كه در آيه قبلى بود و از اين جهت آيت است كه هر يك از اين جفتها را ايجاد كرده و نواقص هر يك از دو طرف زوج را با ديگرى بر طرف نموده است و هر دو طرف را به سوى آن غايتى كه بدان منظور ايجاد شده‌اند سوق داده و به سوى آن هدف هدايت نموده است . خدايى كه چنين سنتى در همه كائنات دارد ، چطور ممكن است امر انسانها را مهمل بگذارد و به سوى سعادتش و آن راهى كه خير دنيا و آخرتش در آن است هدايت نكند ؟ اين آن حقيقتى است كه آيت روييدنيها بدان دلالت دارد . و در جمله « * ( وَما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ ) * - بيشترشان ايمان آور نبوده‌اند » به اين نكته اشاره نمود كه : اكثر مشركين به خاطر اينكه اعراض از ياد خدا ملكه ايشان شده و استعداد ايمان در آنان باطل شده ، انتظار نمىرود كه ايمان بياورند ، پس ظاهر آيه شريفه نظير ظاهر آيه « فَما كانُوا لِيُؤْمِنُوا بِما كَذَّبُوا بِه مِنْ قَبْلُ » « 3 » خواهد بود ، و اين نكته ، يعنى عليت رسوخ ملكات رذيله و استحكام فساد در سريره براى كفر و فسوق ( نكته اى است كه ) در بسيارى از آيات قرآنى آمده است .

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 184 . ( 2 ) خدا شما را از زمين رويانيد . سوره نوح ، آيه 17 . ( 3 ) به خاطر تكذيبى كه قبلا كردند ايمان نخواهند آورد . سوره يونس ، آيه 74 .